Buikdanser

Wat ik het afgelopen jaar leerde over het loslaten van het lot.

I’ve lost the plot, gaat regelmatig door mijn hoofd. Ik ben al een tijdje de volgorde der dingen kwijt. Mijn vrouw wordt er vaak gek van, maar voor mij moeten dingen kloppen, het gevoel moet goed zijn, ik hoop altijd dat alles samenvalt. Natuurlijk is het leven geen film, maar als je heel goed luistert, naar de wereld en naar je eigen intuïtie, dan kun je soms even meeliften op de stroom van het universum. Dat geloof ik echt. Ik heb het zo vaak meegemaakt.

Ik geloof niet in het lot, maar ik geloof wel in het lot van de beperking, zo luidde de levensfilosofie die ik ontwikkelde toen ik eind twintig was. Het feit dat je wordt geboren op een unieke plek met unieke eigenschappen en interesses, zorgt ervoor dat een groot deel van de mogelijkheden wegvalt. Ik spreek geen Spaans, ik weet niets van landbouw, dus de kans dat ik koffieboer in Panama word is nihil.

Dat betekent dat wat overblijft, de kern van wie jij bent, kan gaan gloeien. Dat zijn de punten die je kunt gaan volgen als een Poolster. Je wordt door een boek geraakt, dat boek verwijst naar een ander boek, waardoor je besluit om een reis te maken. Op die reis krijg je de zenuwinzinking die je al een paar jaar had uitgesteld.

Het is willekeur, maar geen betekenisloze willekeur. Ik ben altijd op zoek naar aanwijzingen, woorden of zinnen die uit een tekst naar voren dringen omdat ze op de een of andere manier betekenisvol voor me zijn, die me vooruit willen helpen. Daarom hou ik zo van de literatuur en van gesprekken, waarin die dans van verwijzingen al duizenden jaren doorgaat. Op de beste momenten hoef je niet meer na te denken, dan is het alsof je je voet steeds blind op de volgende traptree zet.

Toch is het zo moeilijk om dat vast te houden. Al snel neemt de ruis weer toe, of nemen je verwachtingen het over, en raak je het spoor bijster. Je verstapt je. Ik heb het vaak genoeg meegemaakt. Misschien zit ik gewoon op dat punt dat Margaret Atwood ooit met gevoel voor drama beschreef:

When you are in the middle of a story it isn’t a story at all, but only a confusion; a dark roaring, a blindness, a wreckage of shattered glass and splintered wood; like a house in a whirlwind, or else a boat crushed by the icebergs or swept over the rapids, and all aboard powerless to stop it. It’s only afterwards that it becomes anything like a story at all. When you are telling it, to yourself or to someone else.

-Margaret Atwood, Alias Grace

Tegelijkertijd is dát misschien wel het verhaal: dat ik niet meer in lineaire verhalen geloof, met een logische opbouw. Het afgelopen jaar stond in het teken van experimenten met psychedelica, ecstatic dance, improv, clowning en familie-opstellingen, om eens een keer uit die fucking verstijfde, ongemakkelijke houding van de control freak te breken. Ik las Eckhart Tolle, Shunryu Suzuki, Maggie Nelson, Phil Jackson, Nick Cave. Ik raakte totaal bezeten door de teksten van Kendrick Lamar en de coaching-stijl van Francesco Farioli. Ik werd 40.

De auteur, eerste van rechts, tijdens de clowning-masterclass van Dr. Brown.

Sinds een tijdje voelt het alsof ik op meerdere plekken tegelijk ben. Ik kan het niet zo goed uitleggen. Ik heb drie kinderen geboren zien worden. Ook dat doet wat met je.

Soms is dat eng, omdat de dood opeens net zo dichtbij voelt als het leven. Soms voel ik een bepaalde rouw, omdat ik ergens nog steeds geloofde dat alles zou samenvallen. Ja, toch wel zoals in een film. Dat heb ik moeten opgeven. Ook omdat de chaos, de corruptie, de pijn, the dark roaring van onze wereld steeds luider worden.

De aanwijzingen zijn er nog steeds. Maar ik hoef er niet krampachtig naar te zoeken. Ik zoek vanzelf al. De laatste tijd luister ik steeds weer het album Skeleton Tree van Nick Cave & the Bad Seeds, misschien wel omdat die muziek op zo’n vreemd snijvlak van leven en dood is opgenomen, of misschien vanwege de schijnbaar willekeurige beelden en tekstflarden in Cave’s liedjes. In Girl In Amber zingt hij:

And if you want to leave, don't breathe

Juist als je durft los te laten, durft te luisteren en te dansen, dan komt het misschien wel vanzelf naar je toe.

---

Hey lieve abonnees. Dank dat jullie in dit roerige, overvolle jaar de overstap naar Substack met mij waagden, of jullie later aansloten. Hier kun je eenmalig doneren voor dit stukje — of voor alle stukjes waar je van genoten hebt. Ik ben erg blij met deze vrijplaats en zal in 2026 mijn best doen om er nog meer van te maken, niet in de laatste plaats voor mijn onvolprezen, vaste betalende abonnees (al voor slechts 30 euro per jaar!). Ik wens jullie het allerbeste en, ja Jezus, ik hou van jullie! -RL

P.S. In februari geef ik weer mijn schrijf-masterclass! Nu nóg leuker en inspirerender.